Mapo Letrare

Afrova karrigen pranë dritares së hotelit, të kundroja shiun














Bëni LIKE faqen zyrtare në Facebook
               Publikuar në : 06:01 - 04/09/21 |
Louise Glück

Cikel poetik nga Louise Glück
Perkthyer nga Rajmonda Çollaku






Louise Glück, poete dhe eseiste amerikane, u lind në New Jork të SHBA, më 22 Prill 1943, nga prindër me origjinë hebreje. Përgjatë viteve, Louise Glück është nderuar me shumë çmime prestigjioze letrare, ndërsa në vitin 2020 ajo u kurorëzua edhe me çmimin Nobel në Letërsi. Për disa vite Glück ka qenë Poete Laureate e Shteteve të Bashkuara.


Botë e re







Për mendimin tim,
gjithë jetës së saj, babai
e ka tërhequr poshtë mamanë,
si një tërkuzë e lidhur për këmbe.



Ajo nga natyra
vinte plot gjallëri,
donte të udhëtonte,
të shihte muze, teatro.
Ai donte veç
të shtrihej në kanape,
me Times-in
mbi fytyrë,
sa edhe vdekja kur t`i vinte
të mos i dukej ndonjë ndryshim i madh.



Në çifte të tillë,
ku për të bërë diçka
duhet të vihet në një mendje,
i shkathëti e paguan
gjithmonë, ai lëshon pe.
Në muze
nuk shkohet
me dikë që fle në këmbë.

Kujtoja se vdekja e tim eti
do ta çlironte mamanë.
Dhe në njëfarë mënyre, e ka çliruar:
ajo niset për udhëtime, sheh
art të shkëlqyer. Por pluskon ama.
Si t`ish balonë fëmijësh
një çast ta lëshosh,
të ikën.
Si ai astronauti,
që kushedi përse e humbi anijen
dhe vërtitet tashmë nëpër hapësirë,
i vetëdijshëm, se aq kohë sa kjo do zgjasë,
aq i ka mbetur dhe nga jeta: në këtë kuptim pra,
mamaja është e lirë.
Pa lidhje me tokën.

Shenjtore

Në shtëpinë tonë kishim dy shenjtore,
emtën edhe gjyshen.
Por jetët e të dyjave nuk rrodhën njësoj.

Gjyshja ishte e qetë, e qetë gjer në fund.
Si njeriu që ecën mespërmes ujërash të patrazuar;
Edhe detit, kushedi për ç`arsye,
nuk i bënte zemra ta lëndonte.

Por kur emta shkeli po të njëjtat udhë,
iu vërsulën dallgë, iu shembën mbi krye,
siç ndodh jo rrallëherë kur Fati u kundërvihet natyrave vërtet të ndjeshme.
Gjyshja ishte e matur, ish grua zakoni:

prandaj u iku vuajtjeve.
Emta s`u shpëtoi dot.
Sa herë që deti tërhiqej, dikë të shtrenjtë ia merrte me vete.

E prapëseprapë emtës, deti
nuk i duket aq i keq. Sipas saj, nuk ke ç`bën:
ku prek tokë, deti duhet të sillet dhunshëm.

Eros

Afrova karrigen pranë dritares së hotelit, të kundroja shiun.

Isha si në ëndërr, në kllapi –
e dashuruar, dhe prapëseprapë
asgjë nuk doja.

Nuk kisha nevojë të të prekja, as të të shihja sërish.
Veç këto doja:
dhomën, karrigen, tingujt e shiut që binte
me orë e orë në ngrohtësinë e asaj nate pranvere.

Asgjë tjetër nuk doja; isha krejt e ngopur.
Zemra më qe tkurrur; për ta mbushur mjaftonte fare pak.
Vështroja shiun tek binte vrullshëm mbi qytetin e errët.

Ty nuk të bëhej vonë; po të lija të jetoje siç kishe dëshirë.

Kur agoi, shiu qe pakësuar. Unë bëra
ç`bëj mëngjeseve gjithmonë, e lehtësuar,
por ecja përçart.

Kaq mjaftonte dhe nuk kish më të bënte me ty.
Disa ditë në një qytet të panjohur.
Ndonjë bisedë, prekja e një dore.
Në fund hoqa unazën e martesës.

Kaq doja: të isha lakuriq.

Dilema e Telemakut

Dymendjesh jam
ç`t`u shkruaj
prindërve mbi varr. E di
ç`do dëshironte ai: “Fort i dashtuni”,
dhe me plot të drejtë fundja
po t`i numërojmë
të gjitha gratë. Porse
nënës do m`i vinte
rëndë. Paçka se thotë
që kurrfarë
rëndësie nuk ka; se ajo dëshiron
të përfaqësohet me arritjet
e saj. Më duket tepër e pasjellshme
t`iu kujtoj atyre se i vdekuri
nuk nderohet duke i përjetësuar
kotësitë, as shëmbëlltyrat e vetes.
Shija me dikton
një saktësi
fjalëpakë; i kam
prindër, ndaj
i shoh së toku,
herë si burrë e grua,
e herë si fuqi kundërshtare.

Zemërimi i Circes

Më në fund iu paraqita
sat shoqeje, në shtëpi të saj,
në Itakë, vetëm zë,
pa trup, siç i takon
një hyjnie; ajo pushoi
së enduri, ktheu kryet
majtas, pastaj djathtas,
ndonëse fare e pashpresë
në mundësitë e gjetjes së burimit
të atij tingulli: Vështirë
t`i kthehet ajo avlëmendit,
pas asaj ç`mësoi. Kur
ta shohësh sërish, thuaji
se hyjnitë kështu njatjetojnë:
Në qofsha përjetë në mendjen e saj,
përjetë do jem edhe në jetën tënde.

Begati

Fryn një erë e freskët mbrëmjeve në verë, trazon grurin.
Gruri epet, shushurijnë gjethet e pjeshkëve
natës që avitet.

Nëpër errësirë një djalosh shkon fushës përmes:
ka prekur grua për të parën herë,
dhe kthehet burrë në shtëpi, i unshëm si burrat.

Dalëngadalë frutat piqen –
gjithë ato shporta veç prej një peme,
çdo vit një pjesë e tyre kalbet
dhe për javë të tëra ka me tepri:
përpara dhe më pas, asnjë kokërr.

Midis rreshtave me grurë
shihen minjtë, tek vetojnë e tek rendin
dheut tejpërtej, ndonëse gruri që përpjetë lartohet,
përkundet nga erë e beharit.

Eshtë hënë e plotë. Një tingull
i çuditshëm vjen fushës – era ndoshta.
Por për minjtë kjo natë është si çdo natë tjetër vere.

Fruta dhe drithë: begati.
As vdes njeri, as është i unshëm.
Veç ushtimës së grurit, zë s`dëgjohet.

Portret

Fëmija vizaton përvijimin e një trupi.
Vizaton sa mundet, por skica në brendësi mbetet e bardhë,
ajo nuk arrin ta mbushë me ç`ka në mendje.
Përbrenda vijës së hequr lehtë, fëmija e di
se mungon jeta; veçuar e ka
njërin sfond prej tjetrit. Dhe si fëmijët,
kthehet nga e ëma.

Ti pastaj vizaton zemrën
përkundër zbrazëtisë së skicuar nga ajo.

4


Etiketa:

CLOSE
CLOSE
Pas