Aktualitet

Gjergj Erebara: Me këto ligje shkojmë drejt autoritarizmit








Bëni LIKE faqen zyrtare në Facebook
               Publikuar në : 11:15 - 14/12/19 |
mapo.al

Mazhoranca qeverisëse në Kuvend pritet të votojë dy projektligje të cilat amendojnë ligjet ‘për median audiovize’ dhe ‘komunikimet elektronike’, të kundërshtuara fort nga organizatat e mediave dhe ndërkombëtarët duke i konsideruar si cenim të “lirisë së fjalës”.  Sipas jush çfarë parashikojnë këto drafte dhe çfarë do të ndodhë nëse miratohen?


Të dyja draftet janë të paprecedenta në botën demokratike dhe të dyja synojnë të krijojnë një mekanizëm për të gjobitur dhe falimentuar median kritike, ndaj të cilave kryeministri Edi Rama ka përdorur gjithmonë si alibi pretendimet për shpifje sa herë që është përballur me situatë të vështirë përballë opinionit publik. Aktualisht ka tri variante të projektligjeve dhe parlamenti, që të gjitha janë mjaftueshëm keq dhe pavarësisht se cili variant miratohet, dita kur socialistët do të ngrenë kartonin pro këtyre ligjeve, do të shënohet në histori si një kthesë e madhe drejt autoritarizmit. Shqipëria vlerësohet aktualisht si vend me regjim hibrid, as demokraci dhe as diktaturë nga FreedomHouse. Ngjarjet e muajit të fundit me arrestimin e një përdorueseje Facebook-u dhe mbylljen pa urdhër gjykate të një faqeje interneti, bashkë me projektligjet në fjalë, ka gjasa që do të mjaftojnë që Shqipëria të bjerë në kategorinë e regjimeve autoritare të pakonsoliduara.


Kushdo që ka ndopak njohuri nga historia e lirisë së shprehjes që nga epoka e Iluminizmit me idetë e JohnMilton më pas, e ka të qartë se këto ligje përbëjnë një gur themeli drejt autoritarizmit. Dhe kushdo që ka ndopak njohuri nga jurisprudenca Europiane, e di se këto ligje përbëjnë shkelje të rëndë të lirive themelore të njeriut.


Përkundrejt këtij konteksti, fakti që socialistët kanë vendosur të bëjnë shurdhët përballë thirrjeve nga institucionet ndërkombëtare, organizatat shqiptare dhe ndërkombëtare të të drejtave të njeriut, sugjeron se pasojat do të jenë më të gjera dhe afatgjata për vendin. Sa për fillim, këto ligje do të ushqejnë një argument shumë të fortë mes vendeve të BE-së kundër hapjes së negociatave me Shqipërinë.


Këto drafte vijnë në një kohë kur kryeministri i vendit ka ashpërsuar tonet deri në kërcënime ndaj medias, a besoni se hartimi i tyre është frymëzuar pikërisht nga kjo retorikë?

Kërcënimet e Ramës gjatë të ashtuquajturës gjendje e jashtëzakonshme ngjanin më shumë si përpjekje e dëshpëruar për të gjetur një armik për t’u marrë ndërkohë që banorët e dëmtuar nga tërmeti shihnin dhe vijojnë të shohin nga qeveria se çfarë do të bëhet me jetët e tyre. Retorika e Ramës kundër medias ka qenë, së paku që nga viti 2016, një alibi e përsëritur sa herë që është përballur me pikëpyetje mbi seriozitetin e tij si politikan, për lidhje të dyshuara të socialistëve me elementë të krimit të organizuar apo me dyshimet për korrupsion në qeverinë e tij. Në fakt Rama ka që më 2015 që duket se ëndërron të ketë fuqinë të mbyllë median apo të burgosë kritikët e tij. Nëse e mbani mend, më 2015 Rama propozoi personalisht krijimin e një vepre të re penale, “Shpifja ndaj zyrtarëve të lartë”, dhe dënimin me 3 vjet burg. Ai u detyrua të tërhiqet atëherë nga presioni vendas dhe ndërkombëtar. Nismat e mëpasshme të tij duket se pavarësisht tërheqjes, nuk i ka ikur dëshira të kontrollojë çdo lloj medieje që ekziston.

Nga ana tjetër, vetë kryeministri ka ngritur një media me emrin e tij duke u bërë një rast unik në botë ku sinjali i tij shfaqet live në të gjitha ekranet e televizioneve informative në vend. Sa e dëmton kjo lirinë e medias?

Misioni i shtatë organizatave ndërkombëtare që vizitoi Shqipërinë korrikun e kaluar arsyetoi se ky është një rast i paprecedent nëpër botë, gjë që e rendit gjendjen e lirisë ekonomike në Shqipëri shumë më keq nga sa mendohej më parë.

Edhe pa hartimin e dy drafteve ligjore për të cilat debatohet sot, liria e medias në Shqipëri ishte në kuotat më të ulëta, ku censura, vetëcensura dhe lidhjet e pronarëve të medias me shtetin e kanë bërë pothuajse të pamundur gazetarinë e lirë. A do të jetë miratimi i tyre një kapitullim i plotë i lirisë në këtë rast?

Ky mund të jetë kapitullim i plotë, por mund të jetë edhe dita kur media shqiptare ringrihet për të kryer funksionin e saj në demokraci, të mbajë llogaridhënës personat në pushtet. Pavarësisht të gjitha problemeve që ka struktura e medias në tërësi në Shqipëri, ajo që vërehet dhe të jep shpresë është që gazetarët dhe redaktorët vijojnë të punojnë çdo ditë për të bërë më të mirën në kushte shumë të vështira. Aktualisht jam i prirur të besoj se do të ndodhë kjo e dyta. Në anën pozitive, projektligjet, nëse miratohen, pritet të diskreditojnë në tërësi të gjithë mazhorancën socialiste, përfshirë disa burra e gra që kanë pretendime për të qenë njerëz civilë apo që merren me libra. Të gjithë deputetët një më një do të diskreditohen deri në atë pikë sa dyshoj se ata do të jenë në gjendje të shohin më veten si qenie shoqërore normale. Të hedhësh votën në favor të krijimit të një regjimi autokratik në vendin tënd, mendoj se pavarësisht se sa pak ndërgjegje mund të presësh nga njerëzit e palirë në radhët e deputetëve socialistë, ata do ta kenë të vështirë të shohin në sy bashkëqytetarët e vet pa u ndjerë vemje.

Në instancë finale, dy projektligjet e Ramës vështirë se do të përkeqësojnë një situatë që është sakaq shumë keq. Presionet, kërcënimet me gjendjen e jetesës apo me vendin e punës apo kërcënimet me procese gjyqësore të pabarabarta dhe të lodhshme, këto janë gjëra që gazetarët i kanë pasur edhe para këtyre ligjeve. Ndoshta këto dy projektligje do të jenë pika që çon kupën e të këqijave në pragun e derdhjes.


Etiketa:

CLOSE
CLOSE
Pas