Aktualitet

Koloreto Cukali: Ligjet e Ramës synojnë zhdukjen e fjalës së lirë





               Publikuar në : 11:05 - 14/12/19 |
mapo.al

Mazhoranca qeverisëse në Kuvend pritet të votojë dy projektligje të cilat amendojnë ligjet ‘për median audiovize’ dhe ‘komunikimet elektronike’, të kundërshtuara fort nga organizatat e mediave dhe ndërkombëtarët duke i konsideruar si cenim të “lirisë së fjalës”.  Sipas jush çfarë parashikojnë këto drafte dhe çfarë do të ndodhë nëse miratohen?


Draftet janë një sulm i planifikuar për të kontrolluar vetëm median online. Arsyeja është e thjeshtë: media online operon në një hapësirë falas e të lirë, si web-i, me kosto më të ulëta se mediat tradicionale, ndaj nuk i kanë “asnjë borxh qeverisë”. Ato operojnë në një lloj hapësire lirie që është e vështirë të blihet me leje ndërtimi apo me koncesione. Ndaj, e vetmja mënyrë për t’i kontrolluar është me dhunë, d.m.th., me një paketë ligjore si kjo. Nëse miratohen draftet, do ndodhë ajo që pamë gjatë tërmetit: pa asnjë transparencë do goditet çdo zë kritik, në mënyrë të diskriminuar.



Procesi i gjykimit të shpifjes (aty ku ka) i hiqet gjykatës e i jepet AMA-s. Pra, vendos qeveria se çfarë është shpifje, çfarë është joetike, kush duhet dënuar dhe sa.


Me këto 2 ligje qeveria mund të falimentojë çdo media online brenda 72 orësh, me anë të gjobave të kripura pas të cilave vjen Përmbarimi duke çuar automatikisht në mbylljen e tyre, pa lënë kohë për rekurs në gjykatë. Pra, me censurë ose me vetëcensurë, fjala e lirë në atë hapësirë që ka mbetur do të zhduket.

Këto drafte vijnë në një kohë kur kryeministri i vendit ka ashpërsuar tonet deri në kërcënime ndaj medias, a besoni se hartimi i tyre është frymëzuar pikërisht nga kjo retorikë?

Retorika e Kryeministrit dhe ligjet që ka propozuar janë shenja më e qartë që kemi hyrë tashmë jo vetëm në një periudhë jodemokratike për Shqipërinë, por dhe banale e jo civile. Problemi është që në gropë rrëshqet kollaj, për të dalë andej është vështirë. Ndaj, rikuperimi i lirisë e i demokracisë për shqiptarët në përgjithësi e gazetarinë në veçanti do jetë akoma më i vështirë.

Nga ana tjetër vetë kryeministri ka ngritur një media me emrin e tij duke u bërë një rast unik në botë ku sinjali i tij shfaqet live në të gjitha ekranet e televizioneve informative në vend. Sa e dëmton kjo lirinë e medias?

Kjo nuk e dëmton lirinë e medias. Kjo, e ka asgjësuar lirinë e medias. Koha kur lajmet vinin nga një televizion i vetëm në vendin tonë ka qenë vetëm koha e Enverit. Dhe kjo e sotmja.

Edhe pa hartimin e dy drafteve ligjore për të cilat debatohet sot, liria e medias në Shqipëri ishte në kuotat më të ulëta, ku censura, vetëcensura dhe lidhjet e pronarëve të medias me shtetin e kanë bërë pothuajse të pamundur gazetarinë e lirë. A do të jetë miratimi i tyre një kapitullim i plotë i lirisë në këtë rast?

Liria e shtypit është nën sulm nga të katër anët, nga Trumpi tek Erdogani, nga Kina te Rusia e Turqia. Autokratëve u leverdis një botë pa shtyp të lirë. Ata, nuk duan që ti të marrësh vesh të vërtetën. Sikurse z. Rama, ata pretendojnë që ka vetëm një të vërtetë, atë që u pëlqen atyre.Media shqiptare ka shumë probleme. Por, retorika e Kryeministrit; shto lajmet e rreme që ai vetë përhap vazhdimisht; shto fabrikat e trolls-ave – njerëzve që paguhen (mbase dhe me paratë tona) për të sulmuar online në mënyrë masive këdo që është kritik me qeverinë; kanë krijuar perceptimin që faji është vetëm i gazetarëve. Jo, problemi më i madh i medias janë pronarët dhe lidhjet e tyre shpesh të nëndheshme me pushtetin. Ata e kanë deformuar gazetarinë, dhe pushteti ka luajtur rol parësor në këtë deformim. Miratimi i këtyre ligjeve është një hap përpara i së keqes globale. Por, nuk është kapitullim. Kapitullim do jetë kur dhe gazetari i fundit serioz të lërë gazetarinë e të merret me ndërtime.


Etiketa:

Pas