Kryesore

MAPO WEEKEND/ Drejtësia e re, Sokol Hazizaj: Jemi në kohë që procesi të reflektojë përmirësime, ndryshe do kemi kosto






               Publikuar në : 10:17 - 09/02/19 |
mapo.al

Një nga njohësit më të mirë të ligjeve në vend mendon se edhe procesi i vetingut në vetvete është një shërbim. “Mjafton të shohësh vendimet e KPK e konstaton thjesht se shërbimi i tij nuk ruan një standard të rregullt në raport me ligjin”, thotë ai.


Karl Sigmund, një profesor i njohur, thotë se nuk mund të luftosh korrupsionin dhe krimin pa reformuar drejtësinë. Kjo duket se është arsyeja kryesore pse të huajt janë investuar kaq shumë për një drejtësi të re në Shqipëri. A duhet të kemi shpresa të mëdha? A është nevoja më e madhe e Shqipërisë Reforma në Drejtësi?

-Është e vërtetë se pa një sistem drejtësie në vazhdim në reformim, në përgjigje të interesave ekonomike dhe gjithëllojësh të individit, nuk mund dhe nuk ekziston garancia juridike e tij. Pra reforma në kuptimin sasior nuk është një proces sporadik apo i kufizuar në kohë. E meta e një vendi si yni qëndron se reformat konsistojnë në të kufizuara në kohë, sporadike shpeshherë, pse jo dhe të nxituara. Shkaku themelor dihet tashmë, është tipizuar, identifikuar qartë duke sjellë në vëmendjen tonë të përbashkët, politikën konfliktuale dhe aspak racionale. Kjo arsye imponoi dhe ndërkombëtarët, të cilët kuptuan pas shumë përpjekjeve se “moskuptimi” nga aktorët vendas i kalonte kufijtë e një sjellje naive, por ishte tendencë korruptive deri në kriminale. Ky perceptim nuk ishte dhe është vetëm i tyre, por dhe qytetarit të thjeshtë që ka nevojë për siguri juridike. Mosrespektimi i ligjit u identifikua si shkak njerëzor i aktorëve të dhënies në drejtësi, duke përbërë shkak për impenjimin e një formule largimi të gjyqtarëve dhe prokurorëve, ndoshta me kosto. Rezultati janë ndryshimet kushtetuese dhe ligjore të vitit 2016. Sa i përket shpresës, duhet pranuar se në përmasat mazhorative nuk mungon, por çdo reformë e kësaj përmase nuk mund të kurorëzohet kur paralelisht nuk ndodhin apo përmirësohen kushtet ekonomike dhe shërbimet e administratës publike. Nuk mundet dhe nuk ka se si që reforma në drejtësi të konsolidohet pa siguri shërbimesh të ndershme dhe standard ekonomik të mjaftueshëm, të cilat janë tërësisht të sëmura nga korrupsioni. Të shpresojmë që rritja e garancisë juridike të imponojë dy elementet e tjera. Në këtë kuptim duhej pranuar që reforma në vështrim të përmirësimit të formatit ligjor mbi pronësinë dhe të drejtat e tjera kushtetuese të jetë dhe bëhet më e thelluar. Në pak kohë mund të pohoj se shumë ndryshime procedurale të karakterit civil dhe penal e kanë prishur raportin midis të drejtës dhe mënyrës së njohjes gjyqësore të saj, duke e orientuar procesin me zvarritje gjigante në kohë. Ndaj në kohë të shpejtë dhe të afërt duhet që ligji ynë procedural të heqë dorë nga disa momente që vendet fqinje i kanë identifikuar si akte të dëmshme procedurale.

Së fundmi ka patur dyshime dhe akuza mbi drejtësinë e re që po lind. A mendoni se po njolloset ajo akoma pa e nisur mirë punën apo është një alarm i parakohshëm?

-Është normal që kur je përballë një risie, dyshimi të jetë ekzistent, por vetëm kaq. Kam përshtypjen që shpeshherë dyshimi të keqinterpretohet si kundërshti. Kjo ndodh për arsye të reminishencës “populiste” që është riaktivizuar shumë kohët e fundit. Drejtësia nuk është proces individual, nuk është as trofe i një grupi politik që mund të ketë qenë ose është më pushtet, por është konkluzion debati midis besimit dhe mosbesimit, midis dëshirës dhe vullnetit, midis standardit të shërbimit dhe shpresës për ta përmirësuar atë, pra është vetë konflikti midis të tashmes dhe të ardhmes. Në këtë kuptim nuk ka vend mentaliteti komunist i shfaqur kohët e fundit. Kur identifikoj standardin e shërbimit, bëj me dije se dhe procesi i vetingut në vetvete është një shërbim, i cili në brendi është i rregulluar saktë me Ligjin 84/2016. Mjafton të shohësh vendimet e Komisionit të Pavarur të Kualifikimit e konstaton thjesht se shërbimi i tij nëpërmjet vendimeve nuk ruan një standard të rregullt në raport me ligjin, pra shfaq standarde të ndryshme vlerësimi për raste të ngjashme individësh gjyqtarë dhe prokurorë. Mjafton kaq, që procesi të anatemohet si politik ose i paragjykuar, duke përbërë fakt për rritjen e mosbesimit. Jemi ende në kohë që procesi të reflektojë përmirësime, në të kundërt ky “shërbim” do të sjellë kosto. Në të mirë të një procesi ligjor të rregullt dhe pa paragjykim, dhe në mungesë të aksesit në Gjykatën e Lartë dhe atë Kushtetuese, duhet të plotësohen këto, domosdoshmërisht shpejt dhe saktë se nuk ka asnjë kuptim, është madje qesharake, që në vitin 2018 këto gjykata janë inekzistente. Komisioni i Pavarur i Kualifikimit dhe Kolegji i Posaçëm i Apelimit duhet domosdoshmërisht, çka nuk e kanë bërë tashmë, të standardizojnë kriteret e vlerësimit sipas ligjit, duke hequr çdo dyshim mbi një proces që tashmë është sa kushtetues dhe i rregulluar ligjërisht.


Etiketa: , , , ,

CLOSE
CLOSE
Pas