Aktualitet

Masat stimuluese ndaj COVID-19, duhet të shpëtojnë jetë





Bëni LIKE faqen zyrtare në Facebook
               Publikuar në : 21:16 - 09/05/20 |
mapo.al

Nga Prof. Josef  Settele, Sandra Díaz, Eduardo Brondizio dheDr. Peter Daszak


Ekspertë globalë mbi biodiversitetin dhe ekosistemet


Ekziston një specie e vetme përgjegjëse për pandeminë COVID-19-Ne. Sikurse problematikat e krijuara në klimë dhe biodiversitet, pandemitë e fundit janë pasojë e drejtpërdrejtë e veprimtarisë njerëzore, veçanërisht të sistemeve globale financiare dhe ekonomike, bazuar një paradigmë kufizuar e cila çmon rritjen ekonomike me çdo kusht.


Egziston një dritare fare e vogël shprese, për kapërcyer sfidat e krizës aktuale, dhe për shmangur ato ardhshme. Shpyllëzimi i përhapur, zgjerimi i pakontrolluar i bujqësisë, minierat, zhvillimi i infrastrukturës, si dhe shfrytëzimi i specieve egra kanëkrijuar kushtet perfekte për përhapjen e sëmundjeve nga jeta e egër tek njerëzit si pasojë e kontaktit të drejtpërdrejt me kafshët bartëse të pantogjeneve.


Veprimet tona kanëndikuar mënyrë konsiderueshme shumë se tre katërtat e sipërfaqes Tokës, duke shkatërruar shumë se 85% ligatinave (moçale e këneta) dhe shumë se një tretën e gjithë tokës, pothuajse 75% ujërave ëmbël dispozicion për bagëtinë e imët dheprodhimin blegtoral. Duke mos lenë mënjanë tregtinë e paligjshme kafshëve egra dhe rritjen eksplozive udhëtimeve ajrore.

Ne këtë mënyrë bëhet mëse e qartë se si një virus dikur qarkullonte mënyrë parrezikshme, sot një specie si lakuriqi i natës Azisë Juglindore arrin të infektoj pothuajse 3 milionë njerëz, duke shkaktuar vuajtje pashpjegueshme njerëzore dhe ndalur ekonomitë dhe shoqëritë mbarë botën. Kjo është dora e njeriut shfaqjen e pandemisë. Megjithatë, ky mund jetë vetëm fillimi. Megjithëse sëmundjet nga njeriu tek njeriu tashmë shkaktojnë rreth 700,000 vdekje çdo vit, mundësitë për pandemitë ardhmen janë të mëdha.

Rreth 1,7 milion viruse paidentifikuara tipit njohur për infektimin e njerëzve besohet se ekzistojnë ende gjitarë dhe zogj uji. Secila prej këtyre mund jetë e ardhmjaSëmundja X”, potencialisht edhe shkatërruese dhe vdekjeprurëse sesa COVID-19. Pandemitë e ardhshme ka ngjarë ndodhin shpesh, të përhapen shpejt, të ke ndikim madh në ekonomi dhe të vrasin shumë njerëz nëse nuk do jemi kujdesshëm ndikimet e mundshme mund shkaktojnë zgjedhjet të cilat bëjmë sot.

Duhet sigurohemi se veprimet po merren për zvogëluar ndikimet e pandemisë aktuale nuk janë duke i rritur rreziqet e shpërthimeve dhe krizave ardhmen. Ekzistojnë tre element të cilët duhet jenë thelbësore rimëkëmbjen e shumë-trilionë dollarëve dhe planeve të stimulimit ekonomik tashmë po zbatohen.

pari, duhet sigurohet forcimi dhe zbatimi i rregullave mjedisore, duke u hartuar paketa stimuluese të cilat ofrojnë stimuj për aktivitete qëndrueshme dhe me natyrë pozitive. Politikisht është e përshtatshme këtë kohë për zbutur standardet mjedisore, dhe të mbështeten industri tilla si bujqësia intensive, transporti distanca gjata siç janë linjat ajrore dhe sektorët e energjisë varur nga lendë fosile, por duke e bërë këtë pa kërkuar ndryshime urgjente dhe thelbesore vetëvete, mund të subvencionoj shfaqjen e pandemive ardhshme.

dyti, duhet përdoret një qasjeNjë Shëndet gjitha nivelet e vendimmarrjes, nga globale ato lokale, duke njohur ndërlidhjet komplekse midis shëndetit njerëzve, kafshëve, bimëve dhe mjedisit tonë përbashkët. Për shembull, departamentet e pylltarisë vendosin politika lidhje me shpyllëzimet dhe fitimet rriten kryesisht sektorin privat, por janë sistemet e shëndetit publik dhe komunitetet lokale shpesh paguajnë çmimin e shpërthimeve sëmundjeve. Një qasje Një Shëndet do sigurojë merren vendime mira cilat do marrin parasysh kostot afatgjata dhe pasojat e veprimeve zhvillimit për njerëzit dhe natyrën.

treti, duhet financohen siç duhet sistemet shëndetësore dhe stimulohen ndryshimet e sjelljes vijën e parë rrezikut pandemik. Kjo nënkupton mobilizimin e financave ndërkombëtare për ndërtimin e kapaciteteve shëndetësore në pikat e nxehta sëmundjeve, siç janë klinikat, programe mbikëqyrjeje, veçanërisht partneritet me popujt autoktonë dhe komunitetet lokale, anketa të rrezikut sjelljes dhe programe specifike ndërhyrjes.

Kjo gjithashtu nënkupton ofrimin e alternativave zbatueshme dhe qëndrueshme për aktivitetet ekonomike me rrezik lartë dhe mbrojtjen e shëndetit prekurve. Ky nuk është një altruizëm i thjeshtë, është investim jetik interes gjithëve për parandaluar shpërthimet e ardhshme globale.

Ndoshta, e rëndësishmja është se kemi nevojë për një ndryshim thelbësor në promovimin e përgjegjësive sociale dhe mjedisore gjithë sektorët. Sa e frikshme dhe e kushtueshme mund duket zbehet krahasim me çmimin tashmë po paguajmë. Duke iu përgjigjur krizës COVID-19 na bëhet një thirrje gjithëve përballemi me interesat të cilat kundërshtojnë ndryshimin transformues dhe t’i japin fund “biznesit si zakonisht”.

Mund ngrihemi dhe  dalim mirë dhe të fortë se kurrë nga kjo krizë, por që ta bëjmë këtë nënkupton zgjedhjen e politikave dhe veprimeve mbrojnë natyrën  mënyrë natyra mund na ndihmojë e na mbrojë.

Përktheu dhe përshtati Eva Kasmi

Audituese

Departamenti i Auditimit Performancës


Etiketa: , ,

CLOSE
CLOSE
Pas