Kryesore

Mërtiri: Ka pakënaqësi brenda PS, Rama po qeveris me burokratë





               Publikuar në : 08:15 - 30/03/19 |
mapo.al

Flet Ergys Mërtiri, analist, sociolog


Edhe pse nuk janë shfaqur publikisht, duke se ekzistojnë dy grupime, ata që mbështesin kryeministrin Edi Rama, pa asnjë rezervë apo kritikë dhe një grup tjetër që janë ish-ministra të “zhgënjyer” bashkë me “gardën e vjetër” të Partisë Socialiste, që herë pas here shfaqen në qëndrime të moderuara, që gjithsesi nuk shkojnë në vijën që ndjek Rama. Në gjykimin tuaj, a ka grupime qoftë edhe të pashpallura?



Është normale që të ketë grupime, pasi është në natyrën e politikës që aktorët të grupohen rreth qendrave të ndryshme dhe t’i mbrojnë interesat e tyre në bashkëpunim me njëri-tjetrin. Të tilla ka edhe në PD dhe natyrisht që do të ketë edhe në PS. Në përgjithësi, grupimet shfaqen më shumë kur partitë bien në opozitë, pasi kryetarët e tyre janë më të dobët, kur nuk kanë shumë pushtet për të ndarë. Përveç kësaj, duke qenë se në opozitë kryetarët janë përgjithësisht ende të rinj në lidership, duke ardhur në krye pasi liderët e mëparshëm humbasin zgjedhjet dhe japin dorëheqjen, terreni bëhet më shumë fluid dhe përplasjet dalin më shumë në pah. Kur partitë janë në pushtet, ato janë më të konsoliduara, ndërsa mundësitë për të kënaqur orekset e aktorëve të tyre janë më të mëdha. Megjithatë Edi Rama ka shkaktuar shumë më tepër pakënaqësi në PS, sesa ka qenë e pritshme, me gjithë karizmën e tij dhe me gjithë përqendrimin absolut të pushtetit dhe hapësirës mediatike në duart e tij. Kjo vjen për shkak se ai nuk po qeveris me partinë që e solli në pushtet, por me të rinj burokratë jopartiakë, të cilët zbatojnë me korrektesë atë çfarë ai iu kërkon. Gjithashtu, ai nuk po i ushqen sa duhet orekset e aktorëve brenda partisë së tij, duke i ndarë interesat ekonomikë me faktorë të tjerë jopolitikë. Me një fjalë ai po qeveris me rilindjen dhe jo me PS-në, ndërsa po “ushqen” financiarisht një grup oligarkësh, përgjithësisht pa lidhje me këtë parti. Të gjitha këto kanë bërë që pakënaqësitë të rriten, ndonëse ato mbahen nën rrogoz për shkak të pushtetit të madh që Rama ka akumuluar, si dhe konfliktualitetit që ai provokon në skemën politike. Duhet thënë se konfliktualiteti i ndihmon konsolidimit dhe shtrëngimit të radhëve brenda një partie, për shkak se prania e ndjeshme e “armikut” bën që divergjencat e brendshme të mbahen më lehtësisht nën kontroll.


Kryeministri Edi Rama nuk është në ditët më të mira të qeverisjes, kujtojmë që brenda katër muajve u zhvillua protesta masive e studentëve (që kanë lajmëruar se mund të rinisin sërish), reagimin e banorëve të Unazës së Re dhe tashmë edhe protestat e opozitës. A po shfrytëzohet ky moment që të dalin në dritë grupimet kritike brenda radhëve të PS-së?

Në gjykimin tim, kur kritikat brenda një partie, dalin në publik, nuk kemi të bëjmë thjesht me kritika, por me konflikt të brendshëm. Përgjithësisht grupet rivale në të tilla raste, i bëjnë llogaritë para se të hyjnë në përplasje dhe e zhvillojnë rivalitetin jashtë vëmendjes së publikut. Kur konflikti shpërthen publikisht do të thotë se tensioni ka shkuar aty ku nuk mban më, por nga ana tjetër, grupet janë të dyja njësoj të forta dhe nuk kemi një situatë të qartë se cili grup do të fitojë. Në çdo situatë tjetër, grupet do të tërhiqeshin nga shfaqja e konfliktit, pasi “të mundurit” nuk do të kishin arsye t’ia shtonin kostot vetes, kur llogaritë ju tregojnë se nuk mund të fitojnë dot. Në momentin që flasim, jemi në një situatë ku Rama është i dobët, për sa i përket imazhit publik, ndonëse ka akumuluar pushtet absolut në duar, ndërkohë që pakënaqësitë brenda PS-së janë të mëdha. Kjo do të thotë se terreni është gati për një krizë të brendshme në PS. Gjithçka varet nga si do luajnë dhe po luajnë aktorët pas kuintave dhe sa do të arrihet të vendoset një ekuilibër i brendshëm. Por, gjithçka do të varet gjithashtu edhe nga mënyra se si do të shkojnë ngjarjet në vijim. Një rritje e destabilitetit politik, siç parashikohet të ndodhë me mosfutjen e opozitës në zgjedhjet lokale, do të shtojë presionet ndaj Ramës dhe, nëse ai nuk hap rrugë, do të jetë vetë PS-ja nga brenda që do t’i krijojë probleme dhe do ta vendosë në rrezik.

Një nga emrat që po përflitet si pasues i kreut të PS-së Edi Rama është kryebashkiaku i Tiranës Erion Veliaj. Në vitin 2005 Edi Rama rrëzoi Fatos Nanon, edhe pse ky i fundit e kishte promovuar, ndërsa aktualisht Veliaj mund të jetë pasuesi i Ramës, ndonëse është aty mbi të gjitha nga mbështetja që i ka ofruar kryeministri. A mund të “përsëritet historia” brenda Partisë Socialiste?

Është e kuptueshme që z. Veliaj do të donte një përmbysje sa më të shpejtë të Ramës, e cila do të përshpejtonte kushtet për realizimin e ambicieve të tij politike për kreun e PS-së. Por, ai nuk i ka ende forcat për ta bërë të mundur këtë, ndaj, deri në momentin e duhur, ai do të jetë i detyruar të bëjë djalin e mirë, mikun e dashur dhe vartësin e devotshëm ndaj një shefi me autoritet të padiskutueshëm. Deri tani, Veliaj ka arritur t’i imponohet Ramës që ta rikandidojë për Bashkinë e Tiranës, por duket që nuk ka mundësi më shumë se kaq. Këto lloj situatash janë të tilla që, humbet ai që e fillon konfliktin, ndaj hapi i Veliajt mund të zgjatet vetëm deri këtu.

Çfarë po ndodh me forcat politike shqiptare, përse është kaq i pranishëm “Uni” brenda partisë, ku kryetari kontrollon gjithçka dhe tenton të shuajë çdo zë kritik që në gjenezë ende pa lindur?

Është në natyrën e politikës të jetë e tillë. Aktorët në politikë përballen me kokëçarje të shumta dhe zgjidhjet kërkohen gjithmonë duke kërkuar më shumë pushtet. Problemi është se në Shqipëri mungon kultura demokratike, ndaj dhe liderët ia dalin të fitojnë kaq shumë pushtet, kur është vetë populli që iu jep kaq shumë autoritet. Në Shqipëri mungojnë institucionet që mund ta pengojnë një lider të bëhet i gjithëpushtetshëm, ashtu siç mungon edhe vetëdija qytetare për të mos e adhuruar pushtetin, por për të ruajtur shpirtin opozitar. Sigurisht, trashëgimia e një kulture totalitare, vijon të ketë ende efekte dhe do na duhet ende kohë, derisa të fitojmë kthjelltësinë, përvojën dhe kulturën e duhur për të qenë një shoqëri e përgjegjshme dhe e vetëdijshme për rolin e reagimit shoqëror dhe skepticizmin ndaj udhëheqësve të gjithëpushtetshëm.

 


Etiketa: , , , , ,

Pas