Mapo Letrare

Ndjesi e këndshme, kthehu e më merr





Bëni LIKE faqen zyrtare në Facebook
               Publikuar në : 15:50 - 04/07/20 |
Nga Kostandin P. Kavafi

Cikël poetik nga Kostandin P. Kavafi


Kostandin P. Kavafi lindi në prill 29 vitin 1853 ne Egjipt dhe ndërroi jetë në 29 prill në vitin 1933 në Egjipt. Poeti grek i shquar për origjinalitetin e tij u bë një nga poetët më të rëndësishëm, jo vetëm i poezisë greke,  por edhe asaj perëndimore.


Pjësën më të madhe të kohës jetoi në Aleksandri, Egjipt ku u apasionua me literaturën angleze dhe franceze aq sa edhe greqishtja e tij mori një theks britanik.


Prindërit e Kavafit i përkisnin të dy komunitetit grek të Kostandinopojës, Stamboll. Babai, me të vëllain në Angli dhe Kostandinopojë themeluan së bashku një firmë tregtare. Për të ndjekur interesat e biznesit familja vendosi të shpërngulej në Aleksandri ku edhe Kostandini lindi.


Në vitin 1870 i vdes i ati dhe dy vjet më vonë e ëma bashkë me djemtë e saj zhvendosen në Angli. Filialet e firmës së tyre të ngritura në Londër dhe Liverpul u rrënuan dhe pas shtatë viteve familja u detyrua të rikthehej në Egjipt, Aleksandri. U zhvendosen nga Egjipti në vitin 1882 kur britanikët bombarduan qytetin dhe më pas e pushtuan.

Vitet që Kavafi i ri kaloi në Angli lanë gjurmë të thella në formimin dhe individualitetin e tij. Shkroi shumë, por për arsye se ushtronte një censurë të ashpër ndaj vetes vetëm 200 nga poezitë e tij u publikuan.

Poezitë më të rëndësishme i shkroi pas moshës 40-vjeçare dhe për këtë e quante veten poet «i moshës së thyer». Duke pasur një natyrë skeptike ai mohoi dhe përqeshi vlerat tradicionale të botës kristiane, patriotizmin, heteroseksualitetin, Nuk u ndje i qetë gjatë gjithë jetës për shkak të mos konformitetit që e karakterizonte me rrethanat dhe kulturën e kohës.

Gjuha e tij është një përzierje e rafinuar dhe e stilizuar e greqishtes së quajtur Katarevuza e trashëguar nga Bizanti dhe e gjuhës së folur popullore. Stili dhe toni i saj janë të brendshme dhe realiste. Lirikat me tema të njohura historike e bënë atë shumë të njohur pas vdekjes.

 

Kthehu

Kthehu përsëri e më merr

Ndjesi  e këndshme,  kthehu e më merr

Kur të ringjallet kujtesa

e trupit dhe dëshira e vjetër sërish të derdhet në gjak,

kur buzët dhe lëkura ta kujtojnë e mishi

dhe duart të bëjnë sikur ende preken.

Kthehu sërish e më merr, natën

kur buzët të kujtojnë e mishi……..

 

Nga sirtari

 

Desha ta varja në murin e shtëpisë,

por lagështira e sirtarit e ka prishur

Nuk e vendos në kornizë këtë foto.

Duhet ta ruaja me kujdesin e duhur

 

Këto buzë, këtë fytyrë..

Ah për një ditë të vetme, për një orë

vetëm ta ktheja atë të shkuar…

 

Nuk e vendos këtë foto në një kornizë.

Më bën të vuaj kur e shoh në gjendje të tillë

 

Së paku  të mos të ishte kaq e prishur,,,

Çfarë torture të luftosh për të mos u tradhtuar?!

Një fjalë o toni i zërit

nëse dikush të më pyeste se kush ka qënë,,,,,

 

 

Zëra

 

Ideale, zëra të dashur

të atyre që kanë vdekur ose si të vdekurit

për ne janë të humbur

Disa herë na flasin në ëndrra

e disa herë vibrojnë brenda nesh

e me tingullin për një çast jehona me vete sjell

poezinë e parë të jetës sonë

si një melodi që po shuhet në natën e vonë

 

 

 Dashuria që dëshiroje

 

E pra dashuria që dëshiroje të të kisha dhënë

Dashuria që dëshiroja – ma thanë sytë e tu

të mpakur e të ndrojtur –  e kishe ti për mua

u ndje e njëri-tjetrin kërkuan trupat tanë

përfshi lëkurën e gjakun,

por e fshehëm të dy të turbulluar

 

 

Qyteti

 

Po më thoje: «Do të shkoj në një tokë tjetër,

në tjetër det.

Në një një qytet më të mirë sesa ky

Çdo përpjekje që bëj është një dënim

Zemra ime është varrosur si një e vdekur

E sa mund ta duroj mëndja këtë zvetnim?

Ngado që kthehem, ngado që shikoj

shoh rrënojat e jetës sime

ku kam shpenzuar e djegur tërë ato vite»

 

Ti s’ke për të gjetur toka të reja,

nuk do të gjesh dete të rinj,

Qyteti do të të ndjekë gjithnjë.

Ke për të ecur në të njëjtat rrugë,

do të plakesh në të njëjtat lagje

do të thinjesh në të njëjtat shtëpi

do të mbarosh në këtë qytet

Mos shpreso për gjëra të tjera!

Nuk ka rrugë dhe as anije tjetër për ty

Tani që e ke shkatërruar jetën

në këtë cep te harruar

të gjithë botën e ke humbur.

 

 

Në pritje të barbarëve

 

Çfarë po presim të mbledhur në shesh?

–           Barbarët që do të mbërrijnë mes nesh

 

Përse nuk po ndodh gjë në senat?

Përse senatorët s’po vendosin asgjë?

 

Sepse barbarët do të vijnë sot

Ç’kuptim do të kish të nxirrnin ligje senatorët?

Ligjet do t’i bëjnë sapo të mbërrijnë barbarët

 

Pse perandori është ngritur herët

ulur në fron me kurorë solemn

para portës kryesore të qytetit?

 

Sepse barbarët do të vijnë sot

perandori liderin prêt ta takojë

ka një pergamenë për t’i dhënë

plot me tituj dhe epitete të rëndë

 

Pse dy konsuj dhe pretorë

kanë mbërritur me të kuqet toga?

Përse mbajnë byzylykë me amestit

unaza që shkëlqejnë nga smeralde plot hir

Përse ata mbajnë cilindra kaq elegant

punuar mrekullisht në argjënd dhe ar?

 

Për barbarët që do të vijnë sot

për t’ua marrë barbarëve mendjen

 

Përse oratorët e shquar nuk po vijnë si zakonisht

të mbajnë fjalimet e tyre, të thonë ç’kanë për të thënë?

 

Sepse barbarët do të vijnë sot

ata mërziten nga retorika dhe fjalime

 

Përse gjithë ky hutim ky pështjellim

(sa serioze fytyrat e njerëzve janë bërë)

Përse rrugët dhe sheshet po zbrazen kaq shpejt

të gjithë në mendime përhumbur vërtet?

 

Sepse nata po bie dhe barbarët ende s’kanë ardhur

Disa nga njerëzit tanë në kufi po thonë

barbarët nuk ekzistojnë më

 

Po tani ç’pritet të ndodhë pa barbarë,

pa ata si do të na vejë halli?

 

 

Mure

 

Pa respekt, pa mëshirë, pa turp

ndërtuan mure të trashë dhe të lartë rreth meje.

Tash i ulur ndihem pa shpresë

S’mund të mendoj për tjetër gjë: ky fat më gërryen mendjen

sepse kisha shumë gjëra për të bërë jashtë

Kur ata i ndërtuan muret s’munda t’i vë re!

Asnjëherë nuk i dëgjova ndërtuesve asnjë zë

pa ndjerë ata më mbyllën nga bota përtej

 

Perktheu: Samir Perihana

 


Etiketa:

CLOSE
CLOSE
Pas