Aktualitet

Rënia me 9%, ekonomia shqiptare pritet të humbë 1.8 miliardë euro





Bëni LIKE faqen zyrtare në Facebook
               Publikuar në : 07:47 - 15/05/20 |
mapo.al

Në raport me prodhimin që pritej në 2020-n përpara COVID-19, humbja që pritet t’i vijë ekonomisë është 1.8 miliardë euro, pothuajse sa gjysma e të ardhurave që u mblodhën në 2019


Parashikimet për ecurinë ekonomike të Shqipërisë këtë vit, sa vijnë e bëhen më pesimiste, duke na renditur ndër vendet që priten të ketë më shumë humbje nga shtetet në zhvillim. Banka Europiane për Rindërtim dhe Zhvillim (BERZH) në raportin e fundit “Perspektiva Ekonomike Rajonale në rajonet e BERZH”, parashikoi se ekonomia shqiptare parashikohet të bjerë me -9%, që është më e thella në rajon dhe në gjithë vendet në zhvillim pjesë e BERZH.


Kjo rënie është pothuajse dyfish më e thellë nga ajo që kanë parashikuar më herët Banka Botërore dhe Fondi Monetar Ndërkombëtar. Revista Monitor ka përllogaritur se sa është në vlerë kjo rënie e ekonomisë prej 9% dhe sa janë humbjet në raport me zhvillimin normal që do të kishte pasur vendi, në rast se nuk do të ishte detyruar që të mbyllte për dy muaj pothuajse gjithë bizneset, të ndalonte transportin e brendshëm e atë ndërkombëtar, çka la pa punë dhe të ardhura me mijëra njerëz, por ngadalësoi edhe konsumin për periudhën në vijim.


Humbjet e përllogaritura 
Në janar 2020, qeveria shqiptare parashikonte që Prodhimi i Brendshëm Bruto (vlera e mallrave dhe shërbimeve përfundimtare që prodhohen nga ekonomia në një periudhë të caktuar), të ishte rreth 1.78 trilionë lekë, ose rreth 14.4 miliardë euro (nga 1.68 trilionë lekë në 2019-n, sipas vlerësimeve të INSTAT). Por, një rënie prej 9% në 2020-n, në raport me vitin e mëparshëm duke marrë në konsideratë një nivel inflacioni prej 2-2.5%, nënkupton që prodhimi i brendshëm real në 2020-n do të jetë 117 miliardë lekë më pak se në 2019-n, ose 1.56 trilionë lekë.


Në raport me prodhimin që pritej të arrihej në 2020-n përpara epokës së COVID-19, diferenca mes skenarit me dhe pa virus është 217 miliardë lekë, ose 1.8 miliardë euro, që është dhe humbja që pritet t’i vijë ekonomisë shqiptare këtë vit, nga shpërthimi i pandemisë. Kjo humbje prej 1.8 miliardë eurosh është pothuajse sa gjysma e të ardhurave që u mblodhën në 2019-n (460 miliardë lekë, ose rreth 3.6 miliardë euro).

Mbështetja direke e qeverisë dhe humbjet

Nëse ekonomia bie me 9%, vendi parashikohet të humbasë rreth 12.2% të Prodhimit të parashikuar në fillim të vitit. Ndërkohë, sipas Fondit Monetar Ndërkombëtar, mbështetja totale për ekonominë, direkte dhe indirekte është në total 45 miliardë lekë (rreth 360 mln euro), ose 2.8% e Prodhimit të Brendshëm Bruto (të pritshëm këtë vit), që konsiston në shpenzime buxhetore, garanci sovrane dhe shtyrje të taksave. Pra nga 1.8 miliardë euro që parashikohen humbjet, qeveria përmes ndërhyrjeve të saj direkte apo indirekte pritet të kompensojë rreth 360 mln euro, ose rreth 20% të totalit të humbjeve.

Nga mbështetja totale, ajo direkte është 0.86% e PBB-së, ndërsa përmes fondeve të garancisë është 1.5% e PBB-së. Mbështetja direkte në total është 13.5 miliardë lekë: -6.5 miliardë lekë për mbështetjen e bizneseve të vogla / të vetëpunësuarve që u detyruan të mbyllin aktivitetet për shkak të pandemisë COVID-19, duke u paguar atyre pagat minimale (deri në dy në rastin e bizneseve familjare me familjarë të papaguar), dyfishim të përfitimeve të papunësisë dhe formave të ndihmës sociale.

-Paketa e dytë e ndihmës përfshin fondin 7 miliardë lekë për të paguar një transferim të njëhershëm prej 40,000 lekësh për punonjësit e bizneseve të vogla të prekura nga pandemia që nuk përfshihet në paketën e parë.

Mbështetja indirekte

Krahas mbështetjeve direkte, instrumenti tjetër është përmes dy fondeve të garancisë.

11 miliardë lekë (0.6% e PBB-së) fondi i garancisë sovrane për kompanitë që nëpërmjet sistemit bankar të paguanin pagat për punonjësit e tyre deri në 3 muaj, me një normë interesi maksimumi 2.85%, për një maturim deri në 2 vjet. Interesat do paguhen nga shteti, sipas një vendimi të fundit të qeverisë. Deri tani është shfrytëzuar rreth 9% e këtij fondi, pasi bizneset po hezitojnë që të rrisin ngarkesën me borxh. Një garanci sovrane prej 15 miliardë lekësh (0.9% e PBB-së) për të siguruar kredi për kapital qarkullues për sektorin e turizmit, si dhe kompani eksportuese, e cila akoma nuk është bërë funksionale. Qeveria ka miratuar gjithashtu masa të shtyrjes së taksave, duke lejuar të gjitha kompanitë (përveç bankave, telekomunikacionit, ndërmarrjeve publike dhe kompanive në zinxhirin e furnizimit të mallrave thelbësorë) të shtyjnë pagesën e taksës së fitimit deri pas shtatorit. Turizmi, përpunimi aktiv dhe qendrat call centerme qarkullim prej 14 milionë lekësh ose më pak, mund të shtyjnë pagesat e taksës së fitimit për vitin e ardhshëm. Në marrëveshje me bankat janë shtyrë dhe pagesat e kësteve të kredive për tre muaj dhe po diskutohet zgjatja e mëtejshme e afatit.

“Nuk flitet më për rënie”, COVID-19 zhduk kërkesën për produkte plazhi

Ndryshe nga vitet e tjera, në periudhën aktuale që përkon dhe me hapjen e sezonit veror, sektori i turizmit dhe ai i produkteve të plazhit shënojnë nivelin më të ulët të kërkesës si pasojë e kufizimeve të shumta që ka sjellë pandemia e COVID-19. Në krahasim me vitet e tjera, kur dyqanet në tregjet e hapura të Tiranës në fillim të sezonit veror janë të mbushura me produkte plazhi, këtë vit – të ndikuar nga pandemia e COVID-19, numri i tyre është reduktuar ndjeshëm dhe mund të numërohet me gishtat e njërës dorë. Sezoni i sivjetshëm turistik në Shqipëri pritet të mbështetet kryesisht në kërkesën vendase, ndërkohë që ardhja e turistëve nga jashtë varet akoma nga hapja e ndërsjellët e kufijve midis shteteve dhe rifillimi i fluturimeve ajrore.

Në tregun e madh të Tiranës, ku gjithnjë në fund të muajit maj kishte një dyndje të klientëve që blinin produkte të plazhit si shezlongë, çadra, kamerdare, peshqirë, topa dhe frigoriferë portativ, këtë vit shumë pak tregtarë i shesin këto produkte.Ndërkohë, në të ashtuquajturin tregu Çam, pranë rrugës Myslym Shyri në qendër të Tiranës, vetëm dy dyqane kishin nxjerrë të enjten disa produkte të plazhit për shitje.

Një prej tregtarëve, Blerim Rrënjollari, thotë se në hapje të këtij sezoni turistik të pazakontë nuk ka pasur fare kërkesë për këto produkte. “Nuk flitet për rënie apo përgjysmim kërkese….këtë vit nuk ka pasur fare blerje për produktet e plazhit,” tha Rrënjollari. “Ndërkohë që në vitet e tjera do kishte filluar normalisht blerja në këtë periudhë,” thekson ai.

Ai pranon se njerëzit janë të trembur dhe nuk ndihen të sigurt të shkojnë me pushime sivjet, kjo për shkak të pandemisë, frikë që sipas tij ka ndikuar edhe në rënien e blerjeve.


Etiketa: , , ,

Pas